Etapy uruchamiania systemu Windows

Etapy uruchamiania systemu Windows

Windows

Proces uruchamiania systemu operacyjnego jest nieodłączną częścią korzystania z komputera, zarówno dla użytkowników domowych, jak i profesjonalistów. Chociaż często wydaje się to być prostym kliknięciem przycisku “Start” na komputerze, to jednak za kulisami dzieje się o wiele więcej. Etapy uruchamiania systemu Windows to złożony proces, który umożliwia komputerowi przejście od stanu wyłączenia do gotowości pracy. W niniejszym artykule przyjrzymy się tym etapom w kontekście systemu Windows, z głównym naciskiem na Windows 10, najnowszą wersję tego popularnego systemu operacyjnego.

Istota procesu uruchamiania systemu operacyjnego

Proces uruchamiania systemu operacyjnego (OS) jest kluczowym momentem, gdy komputer przechodzi ze stanu wyłączenia lub uśpienia do pełnej gotowości pracy. To fundamentalny etap, który umożliwia użytkownikom interakcję z ich komputerami i urządzeniami.

Na przestrzeni lat, proces uruchamiania systemu operacyjnego uległ znaczącym zmianom, dostosowując się do nowoczesnych technologii i potrzeb użytkowników.

Rozpoczynamy od głębokiego zrozumienia roli BIOS (Basic Input/Output System) lub UEFI (Unified Extensible Firmware Interface) w starcie komputera, a następnie omawiamy kroki, jakie zachodzą wewnątrz komputera w trakcie POST (Power-On Self-Test).

Następnie przejdziemy do wyboru nośnika rozruchowego, który może być kluczem USB, dyskiem twardym lub innym nośnikiem, oraz zrozumienia, jak system operacyjny jest wczytywany do pamięci RAM.

Pliki niezbędne do uruchomienia Windows-a

System Windows nie uruchomi się jeśli nie będzie posiadał konkretnych plików do załadowania.

  1. Boot Manager (menedżer rozruchu): Ten plik jest odpowiedzialny za wybieranie, który system operacyjny ma zostać uruchomiony, jeśli na komputerze zainstalowane są różne systemy. W przypadku systemu Windows jest to plik o nazwie “bootmgr”.
  2. Windows Boot Loader (ładowacz systemu Windows): To kluczowy plik, który uruchamia system Windows. Dla systemu Windows 10, główny plik ładowacza nazywa się “winload.exe”. Wybiera on właściwy plik jądra systemu operacyjnego i inicjuje proces uruchamiania.
  3. Plik jądra systemu operacyjnego (kernel): Jest to plik, który zawiera podstawowe funkcje i usługi systemu operacyjnego. W przypadku systemu Windows 10, plik jądra nosi nazwę “ntoskrnl.exe”.
  4. Sterowniki sprzętu (Hardware Drivers): System Windows potrzebuje specjalnych plików sterowników, które umożliwiają komunikację z różnymi urządzeniami sprzętowymi, takimi jak karta graficzna, klawiatura, myszka, dyski twarde itp. Brak odpowiednich sterowników może prowadzić do problemów z funkcjonalnością urządzeń.
  5. Registry (Rejestr systemowy): Rejestr systemowy przechowuje kluczowe informacje o konfiguracji systemu operacyjnego oraz aplikacji. To kluczowy element systemu Windows, który jest wczytywany podczas uruchamiania i wpływa na jego zachowanie.
  6. Pliki wykonywalne (Executable Files): System Windows zawiera wiele plików wykonywalnych, które są odpowiedzialne za uruchamianie różnych usług i aplikacji. Przykłady to “explorer.exe” (odpowiada za pulpit i interfejs użytkownika) oraz “services.exe” (zarządza usługami systemowymi).
  7. Pliki konfiguracyjne (Configuration Files): Te pliki zawierają ustawienia systemu operacyjnego, takie jak konfiguracja sieciowa, ustawienia zabezpieczeń i wiele innych. Przykładem jest plik “boot.ini”, który zawiera informacje o boot managerze.
  8. Pliki bibliotek współdzielonyych (DLL – Dynamic Link Libraries): To pliki zawierające funkcje i procedury, które mogą być używane przez różne aplikacje i usługi systemowe. System Windows korzysta z wielu bibliotek DLL podczas uruchamiania i działania.

Te pliki stanowią niezbędne składniki systemu Windows, które muszą być obecne i działać poprawnie, aby zapewnić stabilne i poprawne uruchamianie oraz działanie systemu operacyjnego.

Skrócony opis etapów uruchamiania systemu operacyjnego

Proces uruchamiania systemu operacyjnego Windows można podzielić na dwa główne etapy: pierwszy etap koncentruje się na uruchamianiu sprzętu, a drugi na samym systemie operacyjnym.

  1. BIOS/UEFI – Pierwszy Kontakt: Pierwszym etapem uruchamiania systemu Windows jest inicjowanie BIOS lub UEFI. Te systemy firmware odpowiedzialne są za pierwszy kontakt komputera z jego sprzętem. BIOS dokonuje podstawowej konfiguracji sprzętu i określa, z jakiego nośnika ma być wczytany system operacyjny.
  2. POST – Testowanie Sprzętu: Power-On Self-Test (POST) to proces, w którym komputer dokonuje testów sprzętu. Jeśli wszystkie komponenty działają poprawnie, proces POST przechodzi pomyślnie. W przypadku problemów, użytkownik może otrzymać ostrzeżenia.
  3. Wybieranie Nośnika Rozruchowego: Po zakończeniu POST, komputer musi zidentyfikować nośnik, z którego zostanie wczytany system Windows. To może być dysk twardy, pendrive USB lub inny odpowiedni nośnik.
  4. Wczytywanie Jądra Systemu: Jądro systemu operacyjnego (kernel) jest następnie wczytywane do pamięci RAM. To centralna część systemu, zarządzająca resztą operacji.
  5. Proces Inicjacji Systemu: System operacyjny inicjuje się, przygotowując środowisko pracy, usługi i sterowniki.
  6. Logowanie Użytkownika: Jeśli na komputerze istnieje konto użytkownika, teraz można się zalogować. To ostatni krok przed rozpoczęciem pracy.
  7. Pulpit i Interfejs Graficzny: Po zalogowaniu system wyświetla pulpit i interfejs graficzny użytkownika, umożliwiając rozpoczęcie pracy.
  8. Aplikacje i Usługi Autostartowe: W tym etapie system uruchamia aplikacje i usługi, które są skonfigurowane do autostartu po zalogowaniu.
  9. Gotowość do Pracy: Po przejściu przez te etapy komputer jest gotowy do pracy, a użytkownik może rozpocząć korzystanie z systemu Windows.

Te etapy stanowią fundamentalny proces uruchamiania systemu Windows, który umożliwia komputerowi przejście od stanu wyłączenia do pełnej gotowości do pracy.

Tryby uruchamiania systemu

Istnieje kilka różnych trybów uruchamiania systemu w systemach operacyjnych Windows, które pozwalają na specjalne operacje lub rozwiązywanie problemów z systemem.

  1. Tryb Normalny: To standardowy tryb uruchamiania systemu, w którym system operacyjny jest uruchamiany w pełni, a użytkownik może korzystać z komputera w normalny sposób.
  2. Tryb Awaryjny (Safe Mode): Tryb awaryjny jest używany do rozwiązywania problemów z systemem operacyjnym. W tym trybie system uruchamia się z minimalnym zestawem sterowników i usług, co może pomóc w identyfikowaniu i naprawianiu problemów. Tryb awaryjny jest często wykorzystywany, gdy system nie uruchamia się poprawnie.
  3. Tryb Awaryjny z obsługą sieci (Safe Mode with Networking): Jest to wariant trybu awaryjnego, który dodaje obsługę sieci. Pozwala to na dostęp do internetu i sieci w celu pobrania aktualizacji lub narzędzi diagnostycznych w trybie awaryjnym.
  4. Tryb Awaryjny z wierszem polecenia (Safe Mode with Command Prompt): Ten tryb awaryjny umożliwia uruchomienie systemu z wierszem polecenia. Jest to przydatne, gdy potrzebujesz dostępu do wiersza polecenia w celu ręcznej diagnozy i naprawy problemów.
  5. Tryb Ostatnia Dobra Konfiguracja (Last Known Good Configuration): Ten tryb uruchamiania systemu pozwala na przywrócenie systemu do jego ostatnio znanego dobrego stanu konfiguracji. Jest przydatny, gdy zmiany w systemie spowodowały problemy, a użytkownik chce powrócić do wcześniejszej, działającej konfiguracji.
  6. Tryb Debugowania (Debugging Mode): Ten tryb jest używany przez programistów i specjalistów ds. wsparcia technicznego do debugowania problemów z systemem operacyjnym. Umożliwia korzystanie z narzędzi debugowania.
  7. Tryb Przywracania Systemu (System Restore Mode): Ten tryb umożliwia przywrócenie systemu do wcześniejszego stanu, używając funkcji Przywracania systemu. Jest to przydatne, gdy zmiany w systemie spowodowały problemy.
  8. Tryb Bezpiecznego Rozruchu (Clean Boot Mode): W trybie bezpiecznego rozruchu system uruchamia się z minimalnym zestawem sterowników i usług, ale różni się od trybu awaryjnego tym, że umożliwia korzystanie z sieci i nie jest przeznaczony do rozwiązywania problemów z systemem. Jest często używany do diagnozowania konfliktów między oprogramowaniem.
  9. Tryb z Wyłączonym Podpisem Sterownika (Disable Driver Signature Enforcement): Ten tryb pozwala na uruchamianie systemu z wyłączoną kontrolą podpisów sterowników. Jest używany, gdy użytkownik próbuje zainstalować lub uruchomić niepodpisane sterowniki.
  10. Tryb Przywracania Awaryjnego (Recovery Mode): Ten tryb jest dostępny w niektórych systemach i umożliwia dostęp do narzędzi do przywracania systemu oraz naprawy.

Wybór odpowiedniego trybu uruchamiania zależy od celu, jakiego chcesz osiągnąć. Tryby awaryjne są przydatne do rozwiązywania problemów, podczas gdy inne tryby mogą pomóc w przywróceniu systemu do wcześniejszego stanu lub umożliwiają dostęp do narzędzi diagnostycznych.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *